Podstawowe pojęcia w funduszach inwestycyjnych

Podstawowe pojęcia w funduszach inwestycyjnych

Zanim zaczniesz inwestować w fundusz inwestycyjny, warto, abyś zapoznał się z podstawowymi pojęciami, które z pewnością napotkasz na swojej drodze inwestycyjnej. Znajomość tych pojęć jest kluczowa dla świadomego inwestowania, ponieważ pozwoli Ci na lepsze zrozumienie istoty inwestycji, ryzyka i potencjalnych zysków.
Ułatwi Ci analizowanie i porównanie poszczególnych strategii, pozwoli uniknąć błędów wynikających z niewiedzy, a finalnie, pomoże Ci w podjęciu trafnych decyzji inwestycyjnych i zwiększeniu szans na osiągnięcie celów.

Fundusz inwestycyjny - instytucja gromadząca środki inwestorów (uczestników) i lokuje je w różne instrumenty finansowe, takie jak akcje, obligacje.

Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI) - firma odpowiedzialna za zarządzanie funduszem, która podejmuje decyzje o tym, w co inwestować zgromadzony kapitał.

Statut funduszu inwestycyjnego - ogół postanowień określających zasady funkcjonowania funduszu oraz prawa i obowiązki uczestnika funduszu. Statut jest integralną częścią prospektu informacyjnego danego funduszu.

Agent transferowy - instytucja prowadząca na zlecenie funduszu rejestr uczestników dla funduszy inwestycyjnych otwartych i specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych.

Depozytariusz - instytucja przechowująca aktywa funduszu, pełni rolę kontrolną, nadzorując bezpieczeństwo środków inwestorów.

Uczestnik funduszu - osoba fizyczna, osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, inwestująca swoje środki w fundusz i otrzymująca w zamian jednostki uczestnictwa.

Jednostka uczestnictwa – podstawowa jednostka określająca udział uczestnika w funduszu.

Fundusz inwestycyjny otwarty (FIO) – to fundusz, który nie posiada ograniczeń pod względem wartości kapitału oraz liczby uczestników. Kluczową cechą FIO jest możliwość kupna i sprzedaży jednostek uczestnictwa w każdym dniu roboczym na żądanie inwestora.

Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty (SFIO) - to rodzaj funduszu otwartego, który różni się od standardowego FIO tym, że jego statut może ograniczać grupę inwestorów, np. do osób prawnych, a także określać dodatkowe warunki odkupywania jednostek uczestnictwa, takie jak konkretne terminy wypłaty czy zgłoszenia chęci wycofania środków.

Fundusz parasolowy - zbiór kilku funduszy (subfunduszy) skupionych w ramach jednego podmiotu prawnego, co pozwala na łatwe przenoszenie środków między nimi.

Subfundusz - wydzielona część funduszu parasolowego, posiadająca własną politykę inwestycyjną i strategię.

Nabycie - zakup jednostek uczestnictwa przez uczestnika funduszu.

Umorzenie - odkupienie przez fundusz od uczestnika funduszu jednostek uczestnictwa.

Konwersja/Zamiana - przeniesienie całości lub części jednostek uczestnictwa między subfunduszami w tego samego funduszu inwestycyjnego.

Opłata dystrybucyjna - jednorazowa opłata pobierana przy nabyciu jednostek funduszu.

Opłata za odkupienie (manipulacyjna) - jednorazowa opłata pobierana przy umorzeniu jednostek funduszu.

Portfel inwestycyjny - zbiór wszystkich aktywów (np. akcji, obligacji), w które zainwestowany jest kapitał funduszu.

Horyzont inwestycyjny - okres, na jaki inwestor zamierza ulokować swoje środki w funduszu.

Aktywa funduszu - mienie funduszu inwestycyjnego, obejmujące środki pieniężne z tytułu wpłat uczestników funduszu, środki pieniężne, akcje, obligacje, listy zastawne oraz korzyści, które te prawa przynoszą zgodnie z ich przeznaczeniem (np. dywidendy, odsetki).

Portfel inwestycyjny - zbiór wszystkich aktywów (np. akcji, obligacji), w które zainwestowany jest kapitał funduszu.

Cel inwestycyjny funduszu - określona w statucie główna „wytyczna”, jaką powinien kierować się fundusz w realizacji polityki inwestycyjnej. Główne cele to: pomnażanie kapitału, generowanie przychodu, ochrona jego realnej wartości.

Polityka inwestycyjna funduszu – zbiór zasad i strategii, według których fundusz lokuje zgromadzone środki w celu realizacji swoich celów.

Dystrybutor - podmiot uprawniony do pośredniczenia w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa.

Rating (ocena ratingowa) – ocena wiarygodności kredytowej podmiotu gospodarczego lub ryzyka związanego z różnymi instrumentami finansowymi, wystawiana przez wyspecjalizowane agencje ratingowe.

Rynek finansowy - obejmuje ogół transakcji związanych z przemieszczaniem kapitałów pieniężnych od podmiotów dysponujących wolnymi środkami pieniężnymi do podmiotów zgłaszających zapotrzebowanie na takie środki. Obejmuje między innymi rynek pieniężny i kapitałowy.

Rynek kapitałowy - rynek instrumentów finansowych o terminie zapadalności dłuższym niż rok, takich jak papiery wierzycielskie (obligacje), papiery własnościowe (akcje).

Rynek pieniężny - rynek, na którym przedmiotem obrotu jest „pieniądz” – instrumenty finansowe o terminie zapadalności do jednego roku.

Rynek pierwotny - część rynku finansowego, na którym lokuje się nowe emisje papierów wartościowych, czyli dokonuje się pierwszej transakcji sprzedaży inwestorom.

Rynek wtórny - część rynku finansowego, na którym obrót papierami wartościowymi odbywa się między inwestorami.

Tabela opłat - uchwalane przez zarząd towarzystwa zestawienie opłat manipulacyjnych oraz zasad udzielania zwolnień z opłat obowiązujących w funduszu.

Wartość aktywów netto funduszu (WAN) - oznacza wartość aktywów funduszu pomniejszoną o zobowiązania funduszu w dniu wyceny.

Stopa zwrotu - wynik inwestycji, czyli zysk lub strata wygenerowana przez fundusz w danym okresie, wyrażona w procentach.

Dywersyfikacja - strategia polegająca na podziale kapitału między różne rodzaje aktywów, branże i regiony, co ma na celu ograniczenie ryzyka inwestycyjnego.

Ryzyko inwestycyjne - niepewność co do wyniku inwestycji; możliwość utraty części lub całości zainwestowanego kapitału.