Fundusze inwestycyjne

Czym różni się fundusz inwestycyjny od UFK?

Fundusz inwestycyjny i ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy (UFK) często są mylone, choć w rzeczywistości różnią się w kilku istotnych aspektach oraz mają zupełnie różną konstrukcję prawną i cel.

Fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe[1].

UFK z kolei to wydzielony fundusz aktywów stanowiący rezerwę tworzoną ze składek ubezpieczeniowych, inwestowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia. Składka, którą wpłacasz, jest dzielona na część ochronną (ubezpieczenie) i inwestycyjną (jednostki UFK). Dzięki temu masz jednocześnie ochronę ubezpieczeniową i możliwość pomnażania kapitału.

Koszty związane z UFK są zazwyczaj bardziej skomplikowane niż w przypadku klasycznego funduszu inwestycyjnego. W UFK mamy do czynienia często z wielopoziomową strukturą opłat np.:

Opłata za prowadzenie UFK – zwykle naliczana jako procent wartości aktywów netto funduszu. Wliczana w wycenę jednostek, więc klient widzi ją w niższej wartości jednostki, a nie jako osobny koszt.
Opłata administracyjna / za obsługę - pobierana z każdej składki lub okresowo (np. miesięcznie). Może być kwotowa lub procentowa.
Opłata za zarządzanie aktywami – zwykle wliczona w wycenę jednostek UFK. Jest podobna do tej w funduszach inwestycyjnych, ale w UFK często jest dodatkową opłatą, ponieważ wiele UFK bazuje na „zwykłych” funduszach inwestycyjnych, stąd poza opłatą pobieraną przez zarządzającego bazowym funduszem, w UFK klient często ponosi dodatkową opłatę za „zarządzanie” przez ubezpieczyciela.
Opłaty dystrybucyjne i akwizycji - pobierane na początku umowy – mogą sięgać nawet kilkunastu procent pierwszych składek. W przypadku funduszy inwestycyjnych często także występują opłaty dystrybucyjne, ale obecnie większość dystrybutorów oferuje promocje za nabycia np. online, w rezultacie czego klient może tych opłat w funduszu inwestycyjnym nie ponosić.
Opłaty likwidacyjne - naliczane przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy. W pierwszych latach mogą wynosić od kilkudziesięciu do nawet 100% wartości zgromadzonych środków. W rezultacie czego zakończenie inwestowania w pierwszych latach inwestowania jest bardzo utrudnione.
Opłaty za zmianę funduszy - pierwsze kilka zmian jest zwykle bezpłatnych, kolejne mogą kosztować od kilku do kilkudziesięciu złotych.
Opłata za ochronę ubezpieczeniową – każda polisa oparta na UFK musi mieć pewien minimalny zakres ubezpieczenia na życie, co wiąże się z koniecznością pokrycia kosztów takiego ubezpieczenia.

W zakresie dziedziczenia jednostki funduszu inwestycyjnego wchodzą do masy spadkowej i mogą być dziedziczone na ogólnych zasadach, co w przypadku dziedziczenia, może wiązać się z koniecznością zapłacenia podatku od spadku i darowizn., Przepisy[2] wskazują osoby, które mogą być zwolnione z tego podatku. W przypadku UFK środki trafiają do osób uprawnionych (osób wskazanych w umowie) bez podatku od spadków i darowizn, bez względu na przynależność do grupy podatkowej.

Podsumowując, UFK łączy ochronę ubezpieczeniową z inwestowaniem i daje możliwość wskazania osoby uprawnionej, jednakże koszty UFK są zazwyczaj bardziej złożone, niż w przypadku klasycznego funduszu inwestycyjnego. W przypadku funduszy inwestycyjnych wyłącznym przedmiotem ich działalności jest lokowanie środków pieniężnych.

[1] definicja funduszu inwestycyjnego na podstawie Art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. 2004 nr 146 poz. 1546 z późn. zm)

[2] osoby wskazane w art. 4a Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207 z późn. zm)